Culturele overwegingen in Vietnam

Navigating the business landscape in Vietnam requires a deep understanding of its rich cultural nuances. While the country has rapidly integrated into the global economy, traditional values and social structures significantly influence workplace dynamics, communication, and business relationships. Foreign companies looking to establish or expand operations in Vietnam must recognize that success often hinges not just on strategic planning and market analysis, but also on building trust and demonstrating respect for local customs and etiquette.

Het begrijpen van deze culturele elementen is cruciaal voor effectieve samenwerking met lokale partners, het management van Vietnamese werknemers, en het bevorderen van een positieve en productieve werkomgeving. Het negeren of verkeerd interpreteren van deze aspecten kan leiden tot miscommunicatie, gespannen relaties, en uiteindelijk het belemmeren van zakelijke doelstellingen.

Communicatiestijlen

Communicatie op de Vietnamese werkplek wordt vaak gekenmerkt door indirectheid en een focus op het behouden van harmonie en het 'save face'. Directe confrontatie of te bot taalgebruik wordt over het algemeen vermeden, omdat dit als onbeleefd of agressief kan worden ervaren.

Indirectheid: Ideeën of feedback kunnen subtiel worden overgebracht, waarbij luisteraars aandacht moeten besteden aan context, toon en non-verbale signalen. "Ja" betekent niet altijd instemming, maar kan begrip of beleefdheid aangeven.
Non-verbale signalen: Lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen en stilte spelen een belangrijke rol. Het begrijpen van deze signalen is essentieel om de volledige betekenis van een boodschap te doorgronden.
Beleefdheid en respect: Het gebruik van passende titels en aandachttitels is belangrijk, vooral bij het adresseren van leiders of ouderen. Een beleefde en respectvolle houding is van groot belang.
Rapport opbouwen: Small talk en het leren kennen van collega’s op persoonlijk vlak voordat men in zakelijke zaken duikt, helpt vertrouwen op te bouwen en zorgt voor soepelere communicatie.

Aspect	Directe Communicatiestijl (Vaak Westers)	Indirecte Communicatiestijl (Vaak Vietnamees)
Duidelijkheid	Expliciet, duidelijk, ondubbelzinnig	Impliciet, vertrouwend op context en interpretatie
Feedback	Direct, specifiek, kritisch indien nodig	Subtiel, vaak positief of voorzichtig geformuleerd
Conflict	Openlijk besproken	Vermeden of indirect afgehandeld om face te sparen
Focus	Boodschapinhoud	Relatie en harmonie

Zakelijke Onderhandelingen

Onderhandelingen in Vietnam vormen doorgaans een proces dat geduld, flexibiliteit en focus op het opbouwen van lange-termijnrelaties vereist. Haast hebben of te agressief zijn kan schade veroorzaken.

Relatieopbouw: Vertrouwen en rapport opbouwen is vaak een voorwaarde voor succesvolle onderhandelingen. Eerste vergaderingen richten zich meestal meer op het leren kennen van elkaar dan op directe zakelijke details.
Geduld: Beslissingen kunnen tijd kosten, omdat ze vaak overleg met meerdere hiërarchische niveaus vereisen. Bereid je voor op een langzamer tempo dan in sommige Westerse culturen.
Face saving: Vermijd het plaatsen van de andere partij in een positie waarin zij face kunnen verliezen. Dit betekent het vermijden van directe kritiek of agressieve tactieken.
Flexibiliteit: Wees bereid om te compromissen en verschillende opties te verkennen. Starre vasthoudendheid aan initiële standpunten is mogelijk niet effectief.
Besluitvorming: Definitieve beslissingen worden doorgaans genomen door de hoogste autoriteit, maar input van anderen wordt vooraf vaak overwogen.

Hiërarchische Structuren

De Vietnamese samenleving en werkplekken worden sterk beïnvloed door hiërarchische structuren gebaseerd op leeftijd, positie en ervaring. Respect voor ouderen en leidinggevenden is diep verankerd en beïnvloedt de dynamiek op de werkvloer aanzienlijk.

Respect voor gezag: Werknemers wordt verwacht respect te tonen voor hun managers en senior collega’s. Vriendelijk en direct uitdagen van autoriteit is zeldzaam.
Besluitstroom: Besluiten stromen doorgaans van boven naar beneden. Hoewel input kan worden gevraagd, ligt de uiteindelijke autoriteit bij het hogere management.
Communatiestroom: Communicatie volgt vaak hiërarchische lijnen. Het wordt als ongepast beschouwd om directe hiërarchen te omzeilen.
Teamharmonie: Het behouden van harmonie binnen het team wordt zeer gewaardeerd. Individuele prestaties zijn belangrijk, maar bijdragen aan het succes van de groep en conflicten vermijden ook cruciaal.

Managementstijlen die te autoritair zijn, blijken mogelijk minder effectief dan die die duidelijke richting combineren met een focus op teamcohesie en het oprechte omzien naar het welzijn van werknemers.

Vakantie en Feestdagen

Verschillende nationale feestdagen en vieringen kunnen bedrijfsactiviteiten in Vietnam beïnvloeden, wat kan leiden tot sluitingen of verminderde activiteit. De belangrijkste is Tet Nguyen Dan (Lunar New Year).

Tet Nguyen Dan (Lunar New Year): Dit is de belangrijkste feestdag, doorgaans eind januari of februari. Het omvat uitgebreid reizen, familieherenigingen en nationale sluitingen. Bedrijven sluiten meestal minstens een week, vaak langer, en de activiteit neemt aanzienlijk af in de weken ervoor en erna. Voor 2026 wordt verwacht dat Tet rond midden februari valt.
Andere belangrijke feestdagen:
- Nieuwjaarsdag (1 januari)
- Herdenking van de Hung Kongs (10e dag van de 3e maang)
- Reunificatiedag (30 april)
- Internationale Arbeidersdag (1 mei)
- Nationale Viering (2 september)

Het plannen rond deze feestdagen, vooral Tet, is essentieel voor supply chains, projectdeadlines en het plannen van vergaderingen.

Feestdag	Gebruikelijke Datum (Gregorian)	Effect op Business
Nieuwjaarsdag	1 januari	Openbare feestdag, bedrijven gesloten
Tet Nguyen Dan (Lunar New Year)	Eind januari / Midden februari	Grote feestdag, landelijk sluitingsdagen (ca. 7-10+ dagen)
Herdenking van de Hung Kongs	April	Openbare feestdag, bedrijven gesloten
Reunificatiedag	30 april	Openbare feestdag, bedrijven gesloten
Internationale Arbeidersdag	1 mei	Openbare feestdag, bedrijven gesloten
Nationale Viering	2 september	Openbare feestdag, bedrijven gesloten

Opmerking: Specifieke data voor lunaire feestdagen zoals Tet en Hung Kongs variëren elk jaar.

Culturele Normen die Zakelijke Relaties Beïnvloeden

Het opbouwen van sterke persoonlijke relaties is fundamenteel voor het langetermijnsucces in Vietnam. Het concept van guanxi (relaties of connecties) is belangrijk, zij het minder formeel dan in sommige andere Aziatische culturen.

Relatieopbouw: Investeren in het leren kennen van zakenpartners en collega’s buiten formele vergaderingen wordt zeer gewaardeerd. Sociaal contact, samen eten en persoonlijke interesse tonen bevorderen vertrouwen.
Gastvrijheid: Vietnamezen zijn vaak zeer genereus en gastvrij. Het accepteren van uitnodigingen voor maaltijden of sociale evenementen is een goede manier om rapport op te bouwen.
Cadeaus geven: Kleine, doordachte cadeaus kunnen passend zijn bij een bezoek aan iemands kantoor of huis, of na een succesvolle onderhandeling. Overmatige of zeer dure geschenken kunnen verkeerd worden geïnterpreteerd. Cadeaus worden meestal met beide handen gegeven en ontvangen.
Respect voor ouderen: Toon altijd respect naar de meest senior persoon in een groep. Zij worden meestal eerst aangesproken en hun mening weegt zwaar.
Face saving: Zoals eerder genoemd, is het vermijden van acties of woorden die iemand in verlegenheid brengen of dignity kosten cruciaal om positieve relaties te onderhouden.

Het begrijpen en respecteren van deze culturele normen toont betrokkenheid en legt de basis voor duurzame en succesvolle zakelijke relaties in Vietnam.