Werknemersrechten in Colombia

Colombia heeft een uitgebreid wettelijk kader dat arbeidsrelaties regelt, voornamelijk vastgesteld door de Colombiaans Arbeidscodex. Deze code stelt de fundamentele rechten en verplichtingen van zowel werkgevers als werknemers vast, met als doel een evenwichtig en eerlijk arbeidsklimaat te creëren. Het begrijpen en naleven van deze regelgeving is cruciaal voor bedrijven die binnen het land opereren.

De bescherming die werknemers in Colombia genieten, bestrijkt een breed scala aan aspecten, van de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden tot normen voor gezondheid en veiligheid en mechanismen voor het oplossen van geschillen. Deze wetten zijn ontworpen om werknemers te beschermen tegen onrechtvaardige praktijken en om respectvolle behandeling op de werkplek te waarborgen, wat de inzet van de staat voor sociaal welzijn en arbeidsrechten weerspiegelt.

Ontslagrechten en procedures

Het ontslag van een arbeidscontract in Colombia moet voldoen aan specifieke wettelijke eisen, die variëren afhankelijk van het type contract (bijvoorbeeld vast contract, onbepaalde tijd, voor de duur van een specifieke taak). Ontslag kan plaatsvinden om gegronde redenen, zoals gedefinieerd door de wet, of zonder gegronde redenen. Ontslag zonder gegronde reden vereist doorgaans dat de werkgever een ontslagvergoeding betaalt aan de werknemer.

Opzegtermijnen zijn over het algemeen vereist voor bepaalde types contracten of onder specifieke omstandigheden. Het niet naleven van de juiste opzegtermijn of het niet betalen van ontslagvergoeding bij ontslag zonder gegronde reden kan leiden tot juridische procedures en extra financiële boetes voor de werkgever.

Contracttype / Situatie	Vereiste opzegtermijn
Vast contract	Moet schriftelijk worden aangekondigd minstens 30 dagen voor afloop
Onbepaalde tijd (Werkgever)	Juridisch niet verplicht voor ontslag om gegronde redenen
Onbepaalde tijd (Werkgever)	Geen specifieke opzegtermijn vereist voor ontslag zonder gegronde reden, maar ontslagvergoeding is wel vereist
Onbepaalde tijd (Werknemer)	Geen specifieke opzegtermijn vereist volgens de wet

Ontslag om gegronde redenen moet gebaseerd zijn op specifieke gronden vermeld in het Arbeidscodex en moet een disciplinaire procedure volgen die het recht van de werknemer op verdediging respecteert.

Anti-discriminatiewetten en handhaving

De Colombiaanse wet verbiedt discriminatie op de werkvloer op basis van verschillende beschermde kenmerken. Het principe van gelijke kansen en gelijke behandeling is fundamenteel, en zorgt ervoor dat individuen niet oneerlijk worden benadeeld bij aanwerving, bevordering, vergoeding of ontslag op basis van factoren die niet gerelateerd zijn aan hun vermogen om de baan uit te voeren.

Beschermde categorieën onder de Colombiaanse anti-discriminatiewetten omvatten, maar zijn niet beperkt tot:

Beschermd Kenmerk	Beschrijving
Ras of Etnische Herkomst	Bescherming tegen discriminatie op basis van raciale of etnische achtergrond.
Religie	Bescherming tegen discriminatie op basis van religieuze overtuigingen of praktijken.
Politieke Opvattingen	Bescherming tegen discriminatie op basis van politieke affiliaties of opvattingen.
Geslacht	Bescherming tegen discriminatie op basis van sekse of genderidentiteit.
Seksuele Geaardheid	Bescherming tegen discriminatie op basis van seksuele geaardheid.
Handicap	Bescherming tegen discriminatie op basis van fysieke of mentale handicap.
Leeftijd	Bescherming tegen discriminatie op basis van leeftijd (binnen de wettelijke werkleeftijd).
Burgerlijke Staat	Bescherming tegen discriminatie op basis van burgerlijke staat.
Familiale Status	Bescherming tegen discriminatie op basis van gezinsverantwoordelijkheden.

Werknemers die menen dat zij zijn blootgesteld aan discriminatie, kunnen via interne procedures binnen het bedrijf, arbeidsautoriteiten of het gerechtelijk systeem juridische stappen ondernemen. Werkgevers zijn verplicht stappen te zetten om discriminatie te voorkomen en klachten snel en effectief af te handelen.

Normen en regelgeving voor arbeidsomstandigheden

Het Colombiaans Arbeidscodex stelt minimumstandaarden vast voor arbeidsomstandigheden ter bescherming van het welzijn van werknemers. Deze normen omvatten aspecten zoals werktijden, rustperioden, minimumloon en voordelen.

Belangrijke arbeidsomstandigheden omvatten:

• Maximum gewone werktijden: Over het algemeen vastgesteld op 47 uur per week vanaf 2024, met een geleidelijke vermindering gepland.
• Dagelijkse limiet: Typisch 9 uur per dag, met uitzonderingen voor flexibele regelingen.
• Overwerk: Werk dat de gewone limiet overschrijdt moet worden gecompenseerd tegen hogere tarieven (bijvoorbeeld 25% voor dagoverwerk, 75% voor nachtoverwerk, 100% voor zondagen en feestdagen).
• Rustperioden: Werknemers hebben recht op een minimale dagelijkse rustperiode en een wekelijkse rustdag, meestal zondag.
• Minimumloon: Een wettelijk vastgesteld maandelijks salaris wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld.
• Voordelen: Verplichte voordelen omvatten ontslagvergoeding (cesantías), rente op ontslag, dienstpremie (prima de servicios), betaalde vakantiedagen en bijdragen aan sociale zekerheidsvoorzieningen (gezondheid, pensioen, beroepsrisico's).

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat arbeidscontracten en daadwerkelijke arbeidsomstandigheden voldoen aan deze minimumstandaarden.

Voorschriften voor werkplekgezondheid en -veiligheid

Werkgevers in Colombia zijn wettelijk verplicht om een veilige en gezonde werkomgeving voor hun werknemers te waarborgen. Dit omvat het implementeren van een uitgebreid Occupational Health and Safety Management System (SG-SST).

Belangrijke gezondheid en veiligheid vereisten omvatten:

• Risicobeoordeling: Identificeren, evalueren en beheersen van arbeidsplekgevaren.
• Preventieprogramma's: Implementeren van programma's om arbeidsongevallen en -ziekten te voorkomen.
• Veiligheidcommissies (COPASST): Bedrijven met 10 of meer werknemers moeten een gezamenlijke commissie van werkgever en werknemers oprichten om gezondheid en veiligheid te bevorderen en te monitoren.
• Training: Werknemers voorzien van adequate training over arbeidrisico's en veiligheidsprocedures.
• Medische keuringen: Pre-employment, periodieke en exit-medische keuringen uitvoeren.
• Rapportage: Arbeidsongevallen en beroepsziekten onderzoeken en rapporteren aan de bevoegde autoriteiten.
• Noodbeheer: Noodplannen ontwikkelen en implementeren.

Naleving van de SG-SST-eisen is verplicht en wordt gecontroleerd door arbeidsinstanties.

Mechanismen voor geschillenoplossing op de werkplek

Werknemers in Colombia hebben verschillende manieren om geschillen met hun werkgevers op te lossen, variërend van interne procedures binnen het bedrijf tot juridische procedures.

Beschikbare mechanismen omvatten:

• Interne Bedrijfsprocedures: Veel bedrijven hebben interne klachten- of geschillenbeslechtingsprocessen.
• Vaststelling en bemiddeling: Partijen kunnen hulp zoeken bij arbeidsinspecteurs of aangewezen bemiddelingscentra om tot een vrijwillige overeenkomst te komen.
• Administratieve Arbeidsinstanties: Werknemers kunnen klachten indienen bij het Ministerie van Arbeid (Ministerio del Trabajo), dat inspecteurs heeft die gemachtigd zijn om schendingen van de arbeidswet te onderzoeken en sancties op te leggen aan werkgevers.
• Gerechtelijk Systeem: Arbeidsrechters (Juzgados Laborales del Circuito) behandelen formele rechtszaken met betrekking tot arbeidsconflicten, zoals vorderingen voor niet-betaald loon, ontslagvergoeding of onrechtmatig ontslag.

Werknemers worden aangemoedigd om advies in te winnen en gebruik te maken van deze mechanismen om arbeidszaken aan te pakken en hun rechten te beschermen.