Werknemersrechten in Colombia

Colombia heeft een uitgebreid juridisch kader dat arbeidsrelaties regelt, voornamelijk vastgelegd door de Colombiaans arbeidswetboek. Deze code beschrijft de fundamentele rechten en plichten van zowel werkgevers als werknemers, met als doel een evenwichtig en rechtvaardig werkklimaat te creëren. Het begrijpen en naleven van deze regelgeving is cruciaal voor bedrijven die in het land actief zijn.

De bescherming die werknemers in Colombia genieten, bestrijkt een breed scala aan aspecten, van arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden tot gezondheids- en veiligheidsnormen en mechanismen voor geschillenbeslechting. Deze wetten zijn bedoeld om werknemers te beschermen tegen onrechtvaardige praktijken en menselijke behandeling op de werkplek te waarborgen, wat de inzet van de staat voor sociaal welzijn en arbeidsrechten onderstreept.

Ontslagrechten en -procedures

Het beëindigen van een arbeidsovereenkomst in Colombia moet voldoen aan specifieke wettelijke vereisten, die variëren afhankelijk van het type contract (bijvoorbeeld tijdelijk, onbepaalde tijd, voor de duur van een specifieke taak). Ontslag kan plaatsvinden om gegronde redenen, zoals beschreven in de wet, of zonder gegronde redenen. Ontslag zonder gegronde redenen vereist meestal dat de werkgever een ontslagvergoeding aan de werknemer betaalt.

Opzeggingstermijnen zijn over het algemeen vereist voor bepaalde contracten of onder specifieke omstandigheden. Het niet voldoen aan de juiste opzegtermijn of het niet betalen van ontslagvergoeding bij ontslag zonder gegronde reden kan leiden tot juridische geschillen en extra financiële boetes voor de werkgever.

Contracttype/Situatie	Opzeggingstermijn Vereist
Tijdelijk contract	Moet schriftelijk worden aangekondigd minstens 30 dagen voor de vervaldatum
Onbepaalde tijd (Werkgever)	Niet wettelijk vereist voor ontslag om gegronde redenen
Onbepaalde tijd (Werkgever)	Geen specifieke opzegtermijn wettelijk verplicht bij ontslag zonder gegronde reden, maar ontslagvergoeding is wel vereist
Onbepaalde tijd (Werknemer)	Geen specifieke opzegtermijn wettelijk vereist

Ontslag om gegronde redenen moet gebaseerd zijn op specifieke gronden vermeld in het arbeidswetboek en moet een disciplinaire procedure volgen die recht op verdediging van de werknemer respecteert.

Anti-Discriminatiewetten en Handhaving

Colombiaans recht verbiedt discriminatie op het werk op basis van verschillende beschermde kenmerken. Het principe van gelijke kansen en behandeling is fundamenteel, waardoor individuen niet onrechtvaardig worden benadeld bij aanwerving, bevordering, beloning of ontslag op basis van factoren waar ze geen invloed op hebben.

Beschermde categorieën onder Colombiaanse anti-discriminatiewetten omvatten, maar zijn niet beperkt tot:

Beschermd Kenmerk	Beschrijving
Ras of Etnische Herkomst	Bescherming tegen discriminatie op basis van raciale of etnische achtergrond.
Religie	Bescherming tegen discriminatie op basis van religieuze overtuigingen of praktijken.
Politieke Opvattingen	Bescherming tegen discriminatie op basis van politieke affiliaties of opvattingen.
Geslacht	Bescherming tegen discriminatie op basis van sekse of genderidentiteit.
Seksuele Geaardheid	Bescherming tegen discriminatie op basis van seksuele oriëntatie.
Gehandicaptheid	Bescherming tegen discriminatie op basis van fysieke of mentale handicap.
Leeftijd	Bescherming tegen discriminatie op basis van leeftijd (binnen wettelijke werkleeftijd).
Marital Status	Bescherming tegen discriminatie op basis van burgerlijke staat.
Familie Status	Bescherming tegen discriminatie op basis van familiale verantwoordelijkheden.

Werknemers die vermoeden dat ze aan discriminatie zijn onderworpen, kunnen hun klacht indienen via interne procedures, administratieve arbeidsinstanties of het juridische systeem. Werkgevers zijn verplicht stappen te ondernemen om discriminatie te voorkomen en klachten snel en effectief af te handelen.

Arbeidsomstandigheden Standaarden en Regels

Het Colombiaanse arbeidswetboek stelt minimumnormen vast voor arbeidsomstandigheden om het welzijn van werknemers te beschermen. Deze normen omvatten aspecten zoals werktijden, rustpauzes, minimumloon en voordelen.

Belangrijke arbeidsomstandigheden omvatten:

• Maximum Gewoonlijke Werkuren: Vanaf 15 juli 2026 zijn de maximale wettelijke werkuren 42 per week, met een maximum van 8 uur per dag.
• Dagelijkse Limiet: Meestal 8 uur per dag, met uitzonderingen voor flexibele regelingen.
• Overwerk: Werk dat de gewone limiet overschrijdt, moet worden gecompenseerd met hogere tarieven (bijvoorbeeld 25% voor dag- overnacht- overwerk, 75% voor nacht- overwerk, 100% voor zondagen en feestdagen).
• Rustperioden: Werknemers hebben recht op een minimale dagelijkse rustperiode en een wekelijkse rustdag, meestal zondag.
• Minimumloon: Vanaf 1 januari 2026 is het nationale minimumloon gestegen tot COP 1.750.905 per maand.
• Voordelen: Verplichte voordelen omvatten ontslagvergoeding (cesantías), rente op ontslagvergoeding, dienstbonus (prima de servicios), betaalde vakanties en bijdragen aan socialezekerheid (gezondheid, pensioen, arbeidsongevallen).

Werkgevers moeten zorgen dat arbeidsovereenkomsten en feitelijke arbeidsomstandigheden voldoen aan deze minimumnormen.

Werkplek Gezondheid en Veiligheidseisen

Werkgevers in Colombia hebben een wettelijke verplichting om een veilige en gezonde werkomgeving voor hun werknemers te waarborgen. Dit omvat het implementeren van een uitgebreid Occupational Health and Safety Management System (SG-SST).

Belangrijke gezondheids- en veiligheidsvoorschriften omvatten:

• Risicobeoordeling: Identificeren, evalueren en beheersen van werkplekrisico’s.
• Preventieprogramma’s: Implementeren van programma’s om arbeidsongevallen en ziekten te voorkomen.
• Veiligheid Commissies (COPASST): Bedrijven met 10 of meer werknemers moeten een gezamenlijke commissie van werkgever en werknemer oprichten ter bevordering en controles van gezondheid en veiligheid.
• Training: Werknemers voorzien van adequate training over werkplekrisico’s en veiligheidsprocedures.
• Medische Onderzoeken: Voeren van pre-employments-, periodieke en exit medische onderzoeken uit.
• Rapportage: Onderzoeken en rapporteren van arbeidsongevallen en beroepsziekten aan de relevante autoriteiten.
• Noodberedschap: Ontwikkelen en implementeren van noodresponseplannen.

Naleving van SG-SST-vereisten is verplicht en onderhevig aan inspectie door arbeidsautoriteiten.

Geschillenbeslechting Mechanismen voor Arbeidszaken

Werknemers in Colombia hebben verschillende wegen om geschillen met hun werkgever op te lossen, variërend van interne procedures tot formele rechtszaken.

Beschikbare mechanismen omvatten:

• Interne Bedrijfsprocedures: Veel bedrijven beschikken over interne klachten- of geschiloplossingsprocessen.
• Concilatie en Mediation: Partijen kunnen hulp zoeken bij arbeidsinspecteurs of aangewezen conciliatiecentra om tot een vrijwillige overeenkomst te komen.
• Administratieve Arbeidsautoriteiten: Werknemers kunnen klachten indienen bij het Ministerie van Arbeid (Ministerio del Trabajo), dat inspecteurs heeft gemachtigd om arbeidswetgeving te onderzoeken en sancties op te leggen aan werkgevers.
• Juridisch Systeem: Arbeidsrechtbanken (Juzgados Laborales del Circuito) behandelen formele rechtszaken over arbeidsgeschillen, zoals claims voor niet-betaald loon, ontslagvergoeding of onrechtmatig ontslag.

Werknemers worden aangemoedigd om advies te zoeken en deze mechanismen te gebruiken om arbeidszaken aan te pakken en hun rechten te beschermen.