Verlaat in Duitsland

Germany heeft een uitgebreid systeem van werknemersverlofregelingen ontworpen om de rechten van werknemers te beschermen en een goede werk-privébalans te waarborgen. Deze vergoedingen worden voornamelijk geregeld door de federale wet, hoewel sommige aspecten, met name feestdagen, kunnen variëren per Bundesland. Het begrijpen van deze regelgeving is essentieel voor werkgevers die in Duitsland actief zijn, of ze nu een lokale entiteit hebben of werknemers op afstand in dienst nemen. Naleving van deze regels is verplicht en zorgt voor een eerlijke behandeling van werknemers.

Het navigeren door de nuances van het Duitse arbeidsrecht, inclusief de verschillende soorten verlof en hun specifieke vereisten, kan complex zijn. Werkgevers moeten op de hoogte zijn van de minimale wettelijke vergoedingen voor vakantie, de regels rond feestdagen, procedures voor ziekteverlof en het uitgebreide kader voor ouderschapsverlof, naast andere mogelijke verloftypes.

Jaarlijks Vakantieverlof

De minimale wettelijke jaarvakantie in Duitsland wordt geregeld door de Bundesurlaubsgesetz. Voor werknemers die een werkweek van vijf dagen hebben, is de minimum 20 werkdagen per jaar. Voor degenen die zes dagen per week werken, is het 24 werkdagen. Veel arbeidsovereenkomsten of collectieve arbeidsovereenkomsten vergoeden een ruimere vakantie, vaak variërend van 25 tot 30 dagen per jaar.

• Berekening: Verlof wordt berekend op basis van werkdagen, die gewoonlijk zondag en feestdagen uitsluiten.

• Opbouw: Werknemers verzamelen gewoonlijk proportioneel recht op verlof gedurende het jaar. Volledig recht op verlof wordt meestal verkregen na zes maanden in dienst bij dezelfde werkgever.

• Opnemen van Verlof: Werknemers zouden idealiter hun verlof moeten opnemen in het kalenderjaar waarin het is opgebouwd. Ongebruikte verlofdagen kunnen doorgaans worden overgedragen tot drie maanden in het volgende jaar, maar dit vereist vaak specifieke afspraken of valt onder bedrijfsbeleid of collectieve overeenkomsten.

• Betaling: Werknemers hebben recht op betaling van hun regulier salaris tijdens hun vakantie. Dit wordt “Urlaubsentgelt” genoemd.

Feestdagen

Feestdagen in Duitsland worden op staatsniveau vastgesteld, wat betekent dat het aantal en de specifieke datums aanzienlijk kunnen variëren tussen de 16 Bundesländer. Werknemers hebben doorgaans recht op een betaalde vrije dag op feestdagen. Als een werknemer op een feestdag moet werken, heeft hij meestal recht op vervangende vrije tijd of toeslag, zoals wettelijk of via collectieve overeenkomsten wordt vastgesteld.

Hier zijn de nationale feestdagen die in alle Duitse Bundesländer worden gevierd in 2026, samen met enkele regionale feestdagen:

Feestdag	Datum (2026)	Nationaal/Regionaal
Nieuwjaarsdag	1 januari	Nationaal
Goede Vrijdag	3 april	Nationaal
Pasen maandag	6 april	Nationaal
Dag van de Arbeid	1 mei	Nationaal
Hemelvaart	14 mei	Nationaal
Pinkstermaandag	25 mei	Nationaal
Dag van de Duitse Eenheid	3 oktober	Nationaal
Kerstdag	25 december	Nationaal
St. Stefanusdag	26 december	Nationaal
Driekoningen	6 januari	Regionaal (bijv. BW, BY, ST)
Internationale Vrouwendag	8 maart	Regionaal (bijv. BE, MV)
Pasen zondag	5 april	Regionaal (BB)
Corpus Christi	4 juni	Regionaal (bijv. BW, BY, HE, NW, RP, SL, SN, TH)
Maria Hemelvaart	15 augustus	Regionaal (BY, SL)
Reformatie dag	31 oktober	Regionaal (bijv. BB, HB, HH, MV, NI, SH, SN, ST, TH)
Allerheiligen	1 november	Regionaal (bijv. BW, BY, NW, RP, SL)
Buß- und Bettag	18 november	Regionaal (SN)

Opmerking: Deze tabel geeft veelvoorkomende feestdagen weer, maar is niet exhaustief voor alle regionale variaties.

Ziekteverlofbeleid en betaling

Werknemers in Duitsland hebben recht op doorbetaling van hun loon tijdens ziekteperiodes. Dit recht wordt geregeld door de Entgeltfortzahlungsgesetz.

• Melding: Werknemers moeten hun werkgever zo snel mogelijk informeren over hun ziekte en de verwachte duur.

• Medisch Attest: Als de ziekte langer duurt dan drie kalenderdagen, moet de werknemer vanaf de vierde dag een medisch attest van een arts overleggen. Werkgevers kunnen hierom een bewijs vragen vóór de vierde dag.

• Duur van doorbetaling door de werkgever: Werkgevers zijn wettelijk verplicht om het volledige salaris van de werknemer tot maximaal zes weken (42 kalenderdagen) door te betalen voor dezelfde ziekte.

• Ziektegeld (Krankengeld): Na het einde van de zes weken durende periode door de werkgever, heeft de werknemer meestal recht op ziektegeld van de wettelijke ziektekostenverzekering. Deze vergoeding bedraagt doorgaans ongeveer 70% van het brutoloon (tot een bepaald maximum), maar niet meer dan 90% van het nettoloon. Ziektegeld kan tot 78 weken binnen een periode van drie jaar worden betaald voor dezelfde ziekte.

Ouderschapsverlof (Moeder-, Vader-, Adoptieverlof)

Duitsland biedt uitgebreide voorzieningen voor ouders, waaronder zwangerschapsbescherming, ouderschapsverlof (Elternzeit) en ouderschapsgelden (Elterngeld).

• Zwangerschapsbescherming (Mutterschutz): Dit geldt voor zwangere werknemers en nieuwe moeders. Het omvat:

  • Een verbod op werken tijdens de laatste zes weken vóór de berekende bevallingsdatum en de eerste acht weken na de bevalling (12 weken bij prematuur of meerlinggebrek).

  • Bescherming tegen ontslag tijdens de zwangerschap en gedurende een periode na de bevalling.

  • Voortzetting van loonbetaling tijdens het moederverlof, vaak een combinatie van zwangerschapsuitkering via de ziektekostenverzekering en een supplement van de werkgever.

• Ouderschapsverlof (Elternzeit): Beide ouders hebben recht op onbetaald ouderschapsverlof tot de derde verjaardag van het kind.

  • Elke ouder kan tot 36 maanden ouderschapsverlof opnemen per kind.

  • Tot 24 maanden van dit verlof kunnen tussen de derde en achtste verjaardag van het kind worden opgenomen, met toestemming van de werkgever (die slechts mag worden geweigerd om dringende operationele redenen).

  • Ouderschapsverlof kan door één ouder alleen worden opgenomen, of door beide ouders gelijktijdig of afwisselend.

  • Werknemers zijn beschermd tegen ontslag tijdens het ouderschapsverlof.

• Ouderschapsuitkering (Elterngeld): Hoewel ouderschapsverlof onbetaald is, komen ouders vaak in aanmerking voor ouderschapsgelden van de staat.

  • Basisouderschapsgeld (Basiselterngeld): Wordt betaald voor maximaal 14 maanden als beide ouders het verlof delen (één ouder kan maximaal 12 maanden claimen). Het bedraagt typisch 65-67% van het netto inkomen voorafgaand aan de geboorte, met een maximum van €1.800 per maand.

  • ElterngeldPlus: Maakt het mogelijk voor ouders om het ouderschapsgeld gedurende een langere periode te ontvangen tegen de helft van het maandelijkse bedrag. Kan tot 28 maanden worden aangevraagd.

  • Partnerschapbonus: Biedt extra maanden ElterngeldPlus als beide ouders parttime werken (24-32 uur per week) gedurende een bepaalde periode.

Andere Verloftypes

Naast de hoofdcategorieën erkent de Duitse wet en collectieve overeenkomsten ook andere situaties waarin werknemers recht kunnen hebben op verlof:

• Rouwverlof: Hoewel niet expliciet vereist door de federale wet, bieden veel arbeidsovereenkomsten of collectieve overeenkomsten een paar dagen betaald verlof bij het overlijden van een naaste familie.

• Verlof wegens zorg (Pflegezeit): Werknemers hebben het recht om tot 10 werkdagen kortdurend afwezig te zijn om de zorg voor een naaste in acute zorgsituaties te regelen, met gedeeltelijke loondoorbetaling (Pflegeunterstützungsgeld) via het zorgverzekeringfonds. Ze kunnen ook tot zes maanden onbetaald verlof opnemen voor langdurige zorg van een naaste thuis.

• Studieverlof (Bildungsurlaub): In veel Duitse staten hebben werknemers recht op een aantal dagen (meestal 5 per jaar of 10 over twee jaar) betaald verlof voor erkende beroeps- of politieke opleiding. Dit is een bevoegdheid op staatsniveau en bestaat niet in alle staten.

• Sabbatical: Er is geen algemeen wettelijk recht op een sabbatical in Duitsland. Sommige werkgevers bieden echter sabbaticals aan op basis van bedrijfsbeleid of collectieve overeenkomsten.

• Verlof om persoonlijke redenen (Sonderurlaub): In bepaalde bijzondere omstandigheden, zoals verhuizing, een huwelijk of officiële afspraken die niet buiten kantooruren kunnen worden gepland, kunnen werknemers recht hebben op een korte periode betaald of onbetaald verlof, vaak op basis van collectieve overeenkomsten of individuele contracten.