Belangrijke punten samengevat:
-
- De Nederlandse arbeidswetten evolueren om ook remote werken te dekken, maar er blijven hiaten bestaan op gebieden zoals flexibiliteit en infrastructuur.
-
- Thuiswerkers genieten veel van dezelfde rechten als kantoorwerkers. Echter, duidelijkere bescherming is nog steeds nodig voor werkuren en mentale gezondheid.
-
- Doorlopende updates van de arbeidswetten zijn nodig om het een eerlijke optie te maken voor zowel werknemers als werkgevers.
Remote werken werd enkele jaren geleden opgedwongen aan bedrijven. Tot dat moment was het een privilege dat slechts aan enkelen was voorbehouden. Het is echter duidelijk dat remote werken hier blijft, aangezien veel werknemers deze voordeel zoeken bij hun werkgever. Het biedt een goede werk-privébalans en geeft werknemers veel meer flexibiliteit dan ze in een traditionele kantooromgeving zouden hebben.
Aan de andere kant vonden veel werkgevers de voordelen van remote werken ook onschatbaar. De mogelijkheid om globaal te werven maakte voor veel werkgevers een groot verschil. De vermindering van overheadkosten en het ontbreken van onderhoud dat een fysiek kantoor nodig heeft, zijn eveneens grote voordelen. Het is dan ook geen verrassing dat veel werkgevers er nog steeds gebruik van maken, lang nadat iedereen weer naar kantoor is teruggekeerd.
De partij die nog niet volledig is overgestapt op remote werken, is de arbeidswetgeving. In veel landen worden mensen die thuiswerken of genegeerd, of ze worden niet door de wet beschermd en worden soms zelfs rücksichtlos beschouwd.
Nederland was een van de eerste landen die wetten heeft aangenomen om de nieuwe veranderingen bij te houden. Nederlanders hechten veel waarde aan een goede werk-privébalans, daarom is remote werken hier zeer populair. Het land zelf ondersteunt deze trend sterk en heeft wetten opgesteld om het te regelen. De wet heeft tot doel zowel werknemers als werkgevers te beschermen en het juiste evenwicht voor beide te creëren.
Laten we bekijken hoe Nederland het remote vraagstuk heeft opgelost en de balans heeft bereikt. Dit zal ook helpen om alle voordelen van naleving van relevante wetten te begrijpen.
Huidige situatie van de Nederlandse arbeidswetgeving
Zoals eerder vermeld, is de Nederlandse arbeidswetgeving ontworpen om de rechten van werknemers te beschermen. Het streeft er ook naar een eerlijke balans tussen werkgevers en werknemers te garanderen. De wet helpt een positieve werkomgeving te creëren. Ze behandelt belangrijke aspecten zoals contracten, werkuren, lonen, vakantiedagen en werknemersvertegenwoordiging.
Contracten
In Nederland moeten arbeidscontracten schriftelijk worden aangegaan en aan de werknemer worden verstrekt. Deze contracten moeten of in het Nederlands of in een andere taal die zowel de werkgever als de werknemer begrijpen, worden opgesteld, mits zij daarmee instemmen. Het hebben van het contract in het Nederlands helpt meestal bij het omgaan met de overheid en autoriteiten.
De Nederlandse arbeidswet erkent twee hoofdtypen contracten: onbepaalde tijd (permanent) en bepaalde tijd. Beide typen hebben hun eigen regels over baanzekerheid en beëindiging.
Werkuren
De Nederlandse wet beperkt de standaard werkweek tot 40 uur, meestal verdeeld over vijf dagen. Werkgevers moeten werknemers ten minste 11 aaneengesloten uren rust tussen werkdagen bieden. Ze moeten ook minimaal 36 onafgebroken uren rust per week garanderen. Dit helpt ervoor te zorgen dat werknemers tijd hebben om te herstellen en een gezonde werk-privébalans te behouden.
Wages:
Nederland hanteert een minimumloon dat wordt aangepast op basis van inflatie. Werkgevers moeten hun werknemers minstens dit minimumbedrag betalen. De daadwerkelijke lonen variëren afhankelijk van sector, bedrijfsgrootte, ervaring en vaardigheden, en de huidige marktomstandigheden. Collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s) beïnvloeden ook de lonen die een werknemer ontvangt.
Werkgevers in Nederland moeten loonbelasting inhouden op de salarissen van werknemers. Ze moeten ook vennootschapsbelasting afdragen over de bedrijfwinsten. Als btw van toepassing is, moeten ze zich registreren, btw innen en afdragen. Bijdragen voor sociale zekerheid moeten werkgevers ook afdragen en overeenkomen met de betalingen van werknemers. Dit kan extra bijdragen voor bepaalde programma’s omvatten.
Daarnaast moeten ze het payroll belastingbeheer regelen. Dit vereist nauwkeurige berekeningen, rapportages en afdracht van alle belastingen. Het vereist ook sociale zekerheidsbijdragen aan de relevante instanties.
Verlofrechten:
In Nederland moeten werkgevers verschillende vormen van verplicht verlof bieden. Werknemers hebben recht op minimaal vier keer hun wekelijkse werkuren aan betaalde jaarlijkse vakantie. Bijvoorbeeld, een werknemer die 40 uur per week werkt, verdient minimaal 160 uur verlof per jaar. De werkgever moet ook betaalde vrije dagen bieden op feestdagen.
Opleidingsverlof kan worden toegekend, betaald of onbetaald, afhankelijk van de situatie. Als personeel wordt opgeroepen voor militaire dienst of juryplicht, hebben werknemers recht op onbetaald verlof. Specifieke verlofrechten kunnen variëren op basis van sector, collectieve overeenkomsten of individuele omstandigheden.
Werknemersvertegenwoordiging
De Nederlandse wet zorgt ervoor dat werknemers het recht hebben om vertegenwoordigd te worden door vakbonden. Ze hebben ook het recht om deel te nemen aan collectieve onderhandelingen. Dit betekent dat werknemers via hun vakbonden kunnen onderhandelen over hun arbeidsvoorwaarden.
Werkgevers moeten deze rechten respecteren en eerlijke onderhandelingen voeren.
Uitdagingen met bestaande wetten
Hoewel Nederland geen specifieke wet heeft die exclusief gericht is op remote werken, bieden verschillende bestaande wetten enige begeleiding.
-
De Arbeidsomstandighedenwet**.** Ze waarborgt de veiligheid en het welzijn van zowel onsite- als remote workers.
-
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/ GDPR). Ze regelt gegevensbescherming en is van toepassing op remote werkregelingen.
-
CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomsten) kunnen ook afspraken over remote werk bevatten in bepaalde sectoren. Ook algemene arbeidsprincipes, zoals de zorgplicht en goede trouw, gelden.
Echter, het ontbreken van wetten die specifiek gericht zijn op remote werk kan leiden tot inconsistenties. Deze worden zichtbaar in de toepassing van deze regelgeving op remote werknemers.
Een van de belangrijkste uitdagingen bij het reguleren van remote werken onder de bestaande wetgeving is dat de wetten min of meer verouderd zijn. Ze zijn oorspronkelijk ontworpen voor kantoorwerk. Als ze worden vertaald naar remote werken, voldoen ze niet altijd aan de relevante behoeften.
Bijvoorbeeld, de Arbeidsomstandighedenwet, die normen stelt voor veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkplek, geldt voor alle bedrijven in Nederland, inclusief bedrijven die zich richten op remote-first werken. Onder deze wet moeten werkgevers zorgen dat werkplekken zodanig worden ingericht dat verwondingen worden voorkomen. Dit vertaalt zich niet altijd gemakkelijk naar de woonkamers van werknemers.
Recente ontwikkelingen en beleid
In Nederland is thuiswerken geen wettelijk recht. Maar werknemers kunnen er wel om vragen op grond van de Wet flexibel werken. Deze wet geeft werknemers het recht om schriftelijk een verzoek in te dienen voor wijziging van hun werkplek, of dat nu kantoor, thuis of een andere locatie is.
Om in aanmerking te komen, moet de werknemer minstens 26 weken voor de gewenste startdatum bij dezelfde werkgever in dienst zijn. Hij of zij moet het verzoek minimaal twee maanden van tevoren indienen. In het verzoek moet de werknemer uitleggen waarom hij of zij thuis wil werken. Het moet ook de startdatum vermelden, evenals de specifieke dagen en uren waarop gewerkt zal worden.
Het is belangrijk te beseffen dat dit een “recht om te vragen, plicht om te overwegen” situatie is. Werkgevers hoeven alleen het verzoek te overwegen en te overleggen voordat ze het afwijzen. Als de werkgever instemt, kan de werknemer volledig of gedeeltelijk thuis of op een andere locatie werken.
Op 5 juli 2022 heeft het Nederlandse Parlement de vernieuwde "Werk Waar Je Wil" wet aangenomen. Deze nieuwe wet vergroot de kans dat een verzoek van een werknemer wordt goedgekeurd, maar er zijn grenzen. Werkgevers hoeven verzoeken niet goed te keuren als de werkplek buiten de Europese Unie ligt. Ze hoeven dat ook niet te doen als de locatie niet de woonplaats van de werknemer of het bedrijf zelf is.
Voordelen van beleidswijzigingen
Deze bepalingen brachten veel voordelen voor zowel werknemers als werkgevers in Nederland. Werknemers kunnen rekenen op hun recht om thuiswerken te vragen zonder angst voor discriminatie. Als hun werkgever akkoord gaat, kunnen zij profiteren van een betere werk-privébalans. Ook wordt de woon-werkafstand verminderd, waardoor zij meer tijd met familie of hobby's kunnen doorbrengen.
Aan de andere kant profiteren werkgevers van alle voordelen van lagere kantoor-gerelateerde kosten. Ze krijgen ook productievere werknemers en een hogere werktevredenheid. Er is echter een duidelijke kloof tussen goede wetgeving en de huidige groei van remote werk.
Noodzaak tot verdere verbeteringen
Naarmate remote werken blijft groeien, wordt duidelijk dat de bestaande arbeidswetten zich moeten aanpassen om zowel werknemers als werkgevers te ondersteunen. Er is behoefte aan het wegnemen van tekortkomingen in de huidige regelgeving. De wet moet duidelijkere richtlijnen bieden en sterkere bescherming geven aan remote werknemers.
Duidelijke richtlijnen
Een van de grootste uitdagingen bij remote werken is de onduidelijkheid over de verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer. Arbeidswetten moeten deze rollen duidelijk definiëren, zodat beide partijen hun rechten en plichten kennen. Dit zou verwarring voorkomen en de overgang naar remote werken voor iedereen soepeler maken.
Flexibiliteit in werkuren
Remote werken biedt de vrijheid om af te stappen van strikte kantoorroosters. Om de productiviteit te maximaliseren, zouden werknemers meer controle moeten krijgen over hun werktijden. Arbeidswetten zouden hierin meer flexibiliteit moeten toestaan. Dit helpt werknemers hun tijd beter te beheren en toch een gezonde werk-privébalans te behouden.
Bescherming tegen burn-out
Burn-out vormt een groot probleem bij remote werk, omdat de grens tussen privé en werk vaak vervaagt. Wetten zouden verplichte pauzes moeten afdwingen, grenzen stellen aan werkuren en het recht van werknemers op disconnectie moeten beschermen. Dit helpt overwerken voorkomen en zorgt dat werknemers zich goed kunnen opladen.
Ondersteuning van infrastructuur
Remote werken hangt af van betrouwbare technologie. Overheden zouden belastingvoordelen of subsidies kunnen bieden om werkgevers te stimuleren te investeren in de benodigde tools en apparatuur voor hun werknemers. Deze ondersteuning zou werknemers ten goede komen en de algehele productiviteit verhogen.